I. Ibisabwa mu kubahiriza imisoro, amahame ngenderwaho mu kugena ibiciro, n'amategeko agenga itangwa ry'inyemezabwishyu ku bwoko butatu bw'inyemezabwishyu
(1)Inyemezabwishyu y'ubwikorezi bw'imbere mu gihugu (amakamyo) (inyemezabwishyu yihariye ya TVA 9%)
(2)Inyemezabwishyu y'amafaranga yo gutanga imenyekanisha rya gasutamo (inyemezabwishyu yihariye ya TVA 6%)
(3)Inyemezabwishyu z'amafaranga yo ku cyambu (Ubusitani/Guterura/Inyandiko/THC, nibindi)
Amafaranga y'ibyambu ntabwo asonerwa imisoro ku isi hose; biterwa n'ubwoko bwa serivisi.
| Imiterere y'ibyabaye | Igipimo cy'umusoro | Ibisobanuro |
|---|---|---|
| Amafaranga yo kwishyura icyambubifitanye isano itaziguye n'ubwikorezi mpuzamahanga(urugero, amafaranga yo gupakira imizigo, amafaranga yo gutwara imizigo, imikoranire y'ingenzi mu ruhererekane mpuzamahanga rwa serivisi zo kohereza imizigo) | Yujuje ibisabwa kugira ngo asonerwe imisoro | Agomba kuba yujuje ibisabwa byo gusonerwa hakurikijwe Caishui [2016] No. 36 |
| Amafaranga y'icyambu kuriibicuruzwa byatumijwe mu mahangacyangwa kuriserivisi rusange zo ku cyambu(urugero, ububiko, amafaranga yo kwandika inyandiko, THC, nibindi) | 6% by'umusoro | Ntabwo biri mu rwego mpuzamahanga rwo kugabanya imisoro ku bijyanye no kohereza imizigo |
Igipimo cy'ingenzi: Niba amafaranga y’icyambu ari munsi y’ “gutwara, gupakira/gupakurura, kubika, n’ibikorwa by’ubwinjiriro/gusohoka mu bwato, uburyo bwo gutwara, gupakira, n’ibindi bikorwa bifitanye isano n’ibyo umukiriya akora.” Niba biri muri urwo rwego kandi byujuje ibisabwa byo gusonerwa, inyemezabwishyu isanzwe idasoreshwa ishobora gutangwa; bitabaye ibyo, inyemezabwishyu yihariye ya TVA ya 6% igomba gutangwa.
(4)Kwigenzura byihuse mu ntambwe eshatu kugira ngo umenye niba hari imisoro itanzwe neza
- Serivisi mpuzamahanga zo gukodesha imizigo yo mu mazi/mu kirere (kuva mu cyambu cyo mu gihugu kugera mu kindi) ni zo zonyine zemerewe gutanga inyemezabwishyu zisanzwe zitasonewe umusoro muri “Serivisi Mpuzamahanga zo Kohereza Imizigo”.
- Gutwara amakamyo kuva mu ruganda kugera mu gihugu no gutangaza imisoro ni serivisi zisoreshwa imbere mu gihugu; ZIGOMBA kuba zifite igipimo cy'umusoro kandi nta burenganzira zifite bwo gusonerwa.
- Amafaranga y'ibyambu agomba gutandukana: ajyanye n'ubwikorezi mpuzamahanga ashobora gukurwaho; serivisi rusange z'ibyambu zisoreshwa kuri 6%.
Kuva ku ya 1 Mutarama 2026, hakurikijwe Itegeko rishya rya TVA, ibyiciro byahoze ari “Serivisi zigezweho” na “Serivisi z’ubuzima” byahujwe mu cyiciro cy’ingenzi cya “Serivisi z’umusaruro n’ubuzima”.
- Amakamyo: Serivisi zo gutwara abantu n'ibintu – Serivisi zo gutwara abantu n'ibintu ku butaka = 9%.
- Itangazo rya Gasutamo: Serivisi zo gushyigikira ubucuruzi – Serivisi zo kugurisha ibicuruzwa ku misoro = 6% (yahoze ari serivisi zigezweho, ubu iri muri serivisi zo gukora no gutanga umusaruro).
- Amafaranga yo ku cyambu: Serivisi zo Gushyigikira Ibikoresho – Serivisi zo Ku cyambu n'Icyambu = 6% (yahoze ikoreshwa na Serivisi zigezweho, ubu ikoreshwa na Serivisi zo Gutunganya no Kuzima).
- Amafaranga y'ikigo mpuzamahanga cyo gutanga serivisi zo gutanga serivisi ni yo yonyine: Serivisi zo kohereza ibicuruzwa ku rwego mpuzamahanga = zidafite imisoro.
II. Ihohoterwa risanzwe ry’ibigo bito n’ibiciriritse: Umukozi ushinzwe gutwara imizigo atanga inyemezabwishyu imwe y’ “Ikiguzi cya serivisi kitari ku musoro” kuri serivisi zose – Ingaruka zose ku igenzura ry’umusoro
(1)Ingaruka zitaziguye ku igabanyirizwa ry'umusoro ku bicuruzwa byoherezwa mu mahanga (Intego y'igenzura ry'ibanze)
(2)Ingaruka zo kwinjiza TVA no gutanga TVA
(3)Ingaruka zo kugabanya umusoro ku nyungu z'ibigo
Inyemezabwishyu zitarimo imisoro zitujuje ibisabwa ntizifite agaciro hakurikijwe "Ingamba zo Gucunga Inguzanyo zo Kugabanya Umusoro Mbere y'Umusoro" kandi ntizishobora gukurwa ku musoro ku nyungu z'ikigo. Amafaranga ajyanye nayo agomba kongerwa ku nyungu zisoreshwa, hamwe n'ibindi bihano bya CIT n'ibihano byo kwishyura bitinze. Impinduka nini zishobora gutuma habaho igenzura rya CIT ritandukanye.
(4)Imanza zikomeye – Ingaruka zo kuba inyemezabuguzi mpimbano
Kuvanga inyungu zisoreshwa n'inyungu zisorerwa zidafite imisoro no kwishyura TVA nkeya bikubiyemo kunyereza imisoro + gutanga fagitire zitari zo. Ku mafaranga menshi, urubanza rwoherezwa mu biro bigenzura imisoro, hamwe n'ibihano by'ubuyobozi ku kigo, umuyobozi mukuru w'imari, n'umuvugizi w'amategeko; imanza zikomeye zishobora koherezwa mu nkiko zikurikiranwaho ibyaha.
III. Ibisobanuro byemewe n'Ikigo cy'Imisoro (Inyandiko z'ingenzi za politiki)
IV. Gahunda yuzuye y’ibikorwa byo kubahiriza amategeko ku bigo byohereza ibicuruzwa mu mahanga (Intambwe zo kwitegura igenzura)
Intambwe ya 1: Gutandukanya Amasezerano y'Ubucuruzi no Kwemeranya ku Mategeko yo Gutanga Inyemezabuguzi Hakiri kare (Gukumira Impamvu Nyayo)
1. Mu gihe cyo gusinya amasezerano y'ibijyanye n'ibikoresho n'inganda/abakiriya b'abanyamahanga,shyira mu byiciro amafaranga y'ibiciro ukwayo: amakamyo yo mu gihugu, imenyekanisha rya gasutamo, amafaranga y'ibyambu, ibicuruzwa mpuzamahanga byo mu mazi/mu kirere - buri kimwe gifite igiciro n'ingano yacyo.
2. Shyiramo ingingo yo gutanga inyemezabuguzi mu masezerano:
- Ubucuruzi bw'amakamyo yo mu gihugu: ikigo nyacyo gitanga inyemezabwishyu yihariye ya TVA ya 9% hamwe n'inyandiko yuzuye y'ubwikorezi.
- Imenyekanisha rya gasutamo: umuhuza wemewe atanga inyemezabwishyu yihariye ya 6% bitandukanye.
- Amafaranga yo kwishyura ku cyambu: fagitire zihariye za 6% zifite isesengura.
- Igice mpuzamahanga cyo gutanga amakarita ni cyo cyonyine gishobora kugira inyemezabuguzi zisanzwe zitasonewe umusoro.
- Kwanga byimazeyo inyemezabuguzi zisonewe umusoro.
3. Gushyira amafaranga ukwayo binyuze kuri konti z'ibigo: kwishyura amakamyo ku kigo gishinzwe gutwara abantu, amafaranga yo kumenyekanisha ibicuruzwa ku mucuruzi wa gasutamo - wirinde kwishyura rimwe gusa amafaranga avanze.
Intambwe ya 2: Shyira mu bikorwa inyigo y'ibiciro mu buryo burambuye hamwe n'abatanga serivisi zo mu bwoko bwa Downstream
- 1. Gukorana n'ibigo by'amakamyo: kugenzura ibisabwa mu gutwara abantu mu muhanda; gusaba inyemezabwishyu yihariye ya 9% hamwe n'ibitekerezo byuzuye;ntugakoreshe abagenzi badafite ibyangombwa.
- 2. Gukorana n'abahuza ba gasutamo: kwishyura no gutanga inyemezabuguzi ukwabyo - 6% by'inyemezabuguzi yihariye;ntibigomba gushyirwa mu nyemezabwishyu y'utanga ibicuruzwa bidafite ishingiro.
- 3. Imiturire y'icyambu/iy'ubutaka: ibarura ukwayo kuri buri kintu cy'ikiguzi cy'icyambu;kugena ko nta misoro cyangwa ko nta misoro itangwa hashingiwe ku miterere ya serivisiKu bijyanye na serivisi rusange zo ku cyambu, bisaba inyemezabuguzi zihariye za 6%; ku bantu bafitanye isano itaziguye n'ubwikorezi mpuzamahanga kandi bujuje ibisabwa, bemera inyemezabuguzi zisanzwe zitasonewe umusoro.
Intambwe ya 3: Isuzuma rya gatatu ry'igenzura ry'imari mbere yo gutanga no gutanga ingurane
1. Igenzura ry'igipimo cy'umusoro: Gutwara amakamyo = 9%; Imenyekanisha rya gasutamo = 6%; Amafaranga y'icyambu - isuzuma ry'imiterere; Gutanga amakarita mpuzamahanga - bisonewe umusoro.Imenyekanisha ry'amakamyo n'iry'amahoro ntirigomba kwemera inyemezabuguzi zitasonewe umusoro.
2. Igenzura ry'ibikubiye muri fagitire:
- Inyemezabwishyu y'ubwikorezi: inyandiko zigaragaza aho imodoka igiye guhaguruka, aho ijya, ubwoko bw'imodoka/icyapa, ibisobanuro by'ibicuruzwa.
- Inyemezabuguzi za gasutamo/ibyambu: ibisobanuro bisobanutse neza, isesengura ry’ibyavuye mu nyandiko, ibisobanuro biriho inomero y’imenyekanisha.
3. Guhuza inzira enye: Amafaranga y'inyemezabuguzi, ibintu bya serivisi, amasezerano, raporo za banki, n'inyandiko zibishyigikira (urupapuro rw'inzira rw'amakamyo, imenyekanisha rya gasutamo, inyemezabwishyu z'ibyambu) bigomba kuba bihuye. Bika inyandiko zose kuriImyaka 10(byiyongereye ugereranyije n'imyaka 5 itangira gukurikizwa ku ya 1 Mutarama 2026).
Intambwe ya 4: Gukosora inyemezabwishyu zisanzweho zitubahiriza amategeko (Gukosora amateka)
- 1. Suzuma inyemezabuguzi zose zakozwe mbere za "all in one tax service fee"; zigabanyemo: icyiciro mpuzamahanga (kitarimo umusoro), gutwara imodoka (9%), imenyekanisha rya gasutamo (6%), amafaranga yo ku cyambu (urubanza ku rubanza).
- 2. Vugana n'abashinzwe kohereza ibicuruzwa, abatwara ibicuruzwa, n'abahuzainyuma (ikashe itukura) inyemezabuguzi z'umwimerere zitari zirimono kongera gutanga inyemezabuguzi zihariye zihariye ku giciro.
- 3. Ku nyemezabwishyu zamaze gutangwa n'izakoreshejwe zitari izatanzwe, hindura inguzanyo z'inyongera kandi uhindure inyungu zisoreshwa ku rwego rw'ikigo uko bikwiye. Hindura TVA na CIT byatanzwe mbere, wishyure imisoro n'ibihano by'ubukererwe kugira ngo ugabanye ibihano byo gushyira mu bikorwa ishyirwa mu bikorwa.
Intambwe ya 5: Gushyingura inyandiko kugira ngo habeho igenzura
Kuri buri gikorwa cyo kohereza ibicuruzwa mu mahanga, komeza dosiye yihariye irimo: amasezerano ya serivisi, urupapuro rw'inzira rw'amakamyo, inyemezabwishyu yihariye yo gutwara ibintu, imenyekanisha rya gasutamo, inyemezabwishyu yihariye y'amafaranga yo gutangaza, isesengura ry'amafaranga y'imisoro + inyemezabwishyu, inyemezabwishyu y'imizigo, n'inyemezabwishyu za banki. Tegura inyemezabwishyu zisoreshwa n'izisonewe ukwazo. Bika mu gihe cy'imyaka 10 - byiteguye kugaragazwa byuzuye nyuma yo gusura ikigo cy'imisoro.
V. Incamake y'incamake - Isonerwa ugereranyije n'isoreshwa mu buryo burambuye
| Ubwoko bw'Ikiguzi | Igipimo cy'umusoro | Igipimo cy'ingenzi |
|---|---|---|
| Amafaranga mpuzamahanga y'ikigo gishinzwe gutumiza imizigo mu mazi/mu kirere | Kurekurwa(2026.1.1–2027.12.31) | Icyambu cyo mu gihugu imbere → icyambu cyo mu mahanga |
| Uruganda → amakamyo yo mu cyambu cyo mu gihugu | Inyemezabwishyu yihariye ya 9% | Gutwara abantu mu gihugu; ubwisanzure burabujijwe rwose |
| Amafaranga y'imenyekanisha rya gasutamo | Inyemezabwishyu yihariye ya 6% | Serivisi z'ikigo cyo mu gihugu; ubwisanzure burabujijwe rwose |
| Amafaranga y'ibyambu (gupakira, gucunga terminal, nibindi) | Ishingiye ku rubanza | Birekuwe niba bifitanye isano itaziguye n'ubwikorezi mpuzamahanga; 6% by'imisoro niba serivisi rusange z'ibyambu |
| Umurongo utukura w'igenzura | 把拖车、报关打包开一张 “免税国际货代服务费” 发票 | Ihohoterwa rikunze kugaragara cyane |
VI. Ingengabihe y'ingenzi ya politiki
| Ingingo ya Politiki | Igihe cyo Gutangira Gutangira | Ishingiro ry'amategeko |
|---|---|---|
| Serivisi mpuzamahanga yo kohereza imizigo idafite uburenganzira bwo kuyitanga | 1 Mutarama 2026 - 31 Ukuboza 2027 | Itangazo rya Minisiteri y'Imari na SAT No. 10 [2026] |
| Abasoreshwa bato 3% bagabanutseho 1% | Kugeza ku ya 31 Ukuboza 2027 | Itangazo rya Minisiteri y'Imari na SAT No. 19 [2023] |
| Igihe cyo kubika inyandiko zo kohereza ku nguzanyo | Byahinduwe ku myaka 10 uhereye ku ya 1 Mutarama 2026 | Itangazo rya SAT No. 5 [2026] |
Igihe cyo kohereza: Nyakanga-09-2026
